बडिगाड गाउँपालिकाका ४४ प्रतिशत विद्यार्थी कक्षा १२ को परिक्षामा उत्तिर्ण भएका छन् ।
शुक्रवार सार्वजनिक भएको नतिजा अनुसार नियमिततर्फ सहभागी जम्मा २ सय ८९ विद्यार्थी मध्ये १ सय २८ जना विद्यार्थी उत्तिर्ण भएका हुन् । पालिकाका ५ वटा विद्यालयबाट सहभागी विद्यार्थी मध्ये ४४ जना विद्यार्थीको नतिजा (नन ग्रेडेड/एनजी) आएको छ ।
गाउँपालिकामा सबैभन्दा बढी उच्चतम जिपिए भिमगिठे माध्यमिक विद्यालयकी विमला भण्डारीले ३.६६ जिपिए प्राप्त गरी पालिका प्रथम भएकी छन् भने सोही विद्यालयकै प्रतिक्षा आचार्य र त्रिभुवन माविकी समिक्षा पोखरेलले ३.६२ प्रतिशत सहित द्धितिय र भिमगिठे मा.वि कै सुशिला घर्तीले ३.५ प्रतिशत सहित पालिका तृतीय भएकी छन् ।
पुरक परिक्षा दिन पाउने दुई बिषयसम्म एनजी आएका विद्यार्थी १ सय ३४ जना छन् । कक्षा १२ को पुरक परीक्षा भदौ २५ गते र २६ गते हुने भएको छ । दुईभन्दा बढी बिषयमा एनजी ल्याएका विद्यार्थीलाई भने अर्को वर्ष मात्रै ग्रेडवृद्धिको परीक्षा दिन पाउनेछन् ।
एजेन्सी : भारतको महाराष्ट्रमा एउटा भैँसीले अढाई तोला सुनको मङ्गलसूत्र निलेको छ । महाराष्ट्रको वाशिम जिल्लास्थित सारसी गाउँ निवासी रामहरि नाम गरेका किसानकी पत्नीको असावधानीका कारण भैँसीले उक्त गहना निलेको हो ।
रामहरिकी पत्नीले नुहाउनु अघि मङ्गलसूत्र खोलेर भटमास र बदामको बोक्रा राखिएको एउटा प्लेटमा लुकाएकी थिइन् । नुहाइसकेपछि उनले आफ्नो मङ्गलसूत्र त्यहाँ राखिएको ध्यान नै दिइनन् ।
केही बेरमा उनले भटमास र बदामको बोक्रा भएको प्लेट भैँसीको अगाडि लगेर राखिदिइन् । पछिमात्र उनले आफ्नो गलामा मङगलसूत्र नरहेको थाहा पाइन् । त्यसपछि उनलाई नुहाउनु अघि आफूले मङ्गलसूत्र खोलेर राखेको सम्झना भयो तर, भटमास र बदामको बोक्रासहितको प्लेट त उनले अघि नै भैँसीको अगाडि राखिदिइसकेकी थिइन् । भैँसी बाँधेको ठाउँमा गएर हेर्दा प्लेट रित्तो थियो ।
त्यसपछि उनले आफ्नो पतिलाई यसबारे जानकारी गराइन् । रामहरिले यसबारे पशु चिकित्सकलाई फोनमार्फत जानकारी गराए । पशु चिकित्सकले भैँसी लिएर आउन उनलाई भने ।
सोही अनुसार भैँसी लिएर रामहरि पशु कार्यालय पुगे । पशु चिकित्सकले परीक्षण गर्दा भैँसीको पेटमा धातु रहेको पत्ता लाग्यो ।
अर्को दिन पशु चिकित्सकले शल्यक्रियामार्फत भैँसीको पेट चिरेर उक्त मङ्गलसूत्र निकाले । यस क्रममा भैँसीको पेटमा ६५ वटा टाँका लगाउनु परेको बताइएको छ ।
गुल्मी: यो फोटोमा देखिएको ढुंगा रानीले काटेको रे! सुन्दा अनौठो लाग्छ। तर, आँखालाई विश्वास मान्न गाह्रो छैन त। यो रानीले काटेको ढुंगा हो तर किम्वदन्तिमा।
उहिले जमानामा भुरेटाकुरे राजाको पालामा रानीले तरवार प्रहार गर्दा यो ढुंगा छिनाएकी थिइन् रे! किंवदन्तीका अनुसार कुन्नी के कुरामा हो रिस उठ्दा रानीले तरवार उठाउदा ढुंगा दुई टुक्रा भएछ।
यो अचम्मको ढुङ्गा गुल्मी रुरु क्षेत्र गाउँपालिकामा अवस्थित छ।
युट्युबमा ‘सेभेन्टिन अमाजिङ रक्स इन वल्ड’ टाइटलमा एउटा भिडियो अपलोड गरिएको छ। जुन भिडियो समावेश भएका १७ आश्चर्य पार्ने ढुंगा भन्दा यो ढुंगा कम्तिको छैन। विदेशीहरुले यसैलाई आफ्नो माटोको प्रचार गर्ने माध्यम बनाएका छन्। हाम्रा सम्बन्धित निकायले पनि यसतर्फ ध्यान दिए हुने थियो।
सामाजिक सञ्जाल टिकटकले बेलाबेला नसोचेका ठाउँलाई भाइरल बनाइदिन्छ। तनहुँको मानहुँकोट, दाङको नागबेली सडकपछि ललितपुरको एउटा मल पोखरी टिकटकमा चर्चित छ। ललितपुर महानगरपालिका-४ धोबिघाटस्थित मल पोखरीमा केही दिनदेखि टिकटक बनाउनेको भीड लाग्न थालेको छ।
तल पोखरी भए पनि माथि माटो र घाँस भएकाले त्यहाँ जान सकिन्छ। त्यही ठाउँमा युवायुवतीहरू उफ्रिएर, नाचेर, दौडिएर भिडिओ बनाउँछन्।
भिडिओ भाइरल भएपछि टाढा-टाढाबाट पनि मान्छेहरू पोखरी खोज्दै आउन थालेका छन्।
बिहीबार दिउँसो हामी पुग्दा पोखरीमा भिडिओ बनाउनेको भीड थियो। पोखरीबीचमै गाईवस्तु चरिरहेका थिए। एक महिला बीच पोखरीमै गएर घाँस काट्दै थिइन्।
जोखिमपूर्ण ठाउँमा भीड बढ्न थालेपछि अप्रिय घटना नहोस् भनेर अहिले प्रहरी खटाइएको छ। ठूलो पोखरीमा दुई जनामात्रै प्रहरी खटेकाले युवायुवतीले उनीहरूको आँखा छलेर भिडिओ बनाउने क्रम भने रोकिएको छैन।
जोखिमपूर्ण ठाउँमा दुर्घटना भएर ज्यान नै जान सक्ने भएकाले प्रहरी खटाइएको ललितपुरका प्रहरी उपरीक्षक (एसपी) प्रज्वल महर्जनले जानकारी दिए।
‘भासिलो जग्गा छ। त्यहाँ गएर मानिसहरूले टिकटकमा भिडिओ बनाएको देख्यौं। त्यस्तो ठाउँमा जाँदा दुर्घटना हुन सक्छ भनेर वडासँग समन्वय गरेर प्रहरी पठाएका छौं,’ उनले भने।
प्रहरीले वडा कार्यालयलाई सो क्षेत्रमा नजानू भन्दै बोर्ड राखिदिन आग्रह गरेको छ।
साभार: सेतोपाटी
इन्सपेक्टर पिताले डीएसपी छोरीलाई सल्युट गरेको एक तस्विर सामाजिक संजालमा भाइरल बनेको छ। भारतको आन्ध्र प्रदेशमा एक इन्स्पेक्टर प्रहरीले डीएसपी प्रहरीलाई सल्युट गरेका हुन्।
भारतको आन्ध्र प्रदेशका इन्स्पेक्टर श्याम सुन्दरले छोरी डीएसपी जेसी प्रसान्तीलाई सल्युट गरेका हुन्। ट्वीटरमा यस तस्विर सार्वजनिक गरिएको छ। त्यहाँ भनिएको छ,‘प्रहरीको कर्तव्य र जिम्मेवारीले परिवारको मिलन गरायो।’ तस्विर भाइरल भएपछि बाबु छोरीको मुक्त कण्ठले प्रशंसा गरिएको छ। आफ्नै छोरीलाई सल्युट गर्न पाउँदा आफू निकै खुशी भएको श्याम सुन्दरले बताएका छन्।
र यो पनि: अभिनेत्री प्रियंका कार्की आमा बन्दै
– एजेन्सी
अमेरिकाको क्यालिफोर्निया निवासी लेस्ली पिल्ग्रीम नामक एक महिलाले सवारी चालक परिचय पत्र अहिले समाजिक सञ्जालमा भाईरल भईरहेको छ।
स्थानीय सवारी साधन विभाग (डीएमभी) ले जारी गरेको उनको मास्क लगाएको तस्वीरसहितको परिचयपत्रको अहिले संसारभर चर्चा भईरहेको हो । हन्टिङटनबिच निवासी लेस्लीले बताए अनुसार उनी सवारी विभागमा मास्क लगाएर पुगेकी थिईन्।
जहाँ उनले लाइनमा सबैभन्दा अगाडि रहेको बताउँदै क्यामेरासामु उभिँदासम्म आफुले मास्क लगाइनै रहेकी र फोटो खिच्न मास्क खोल्न लगाउने अनुरोधको प्रतीक्षामा रहेको बताएकी छन् । तर, कसैले केही पनि नभनि मास्क लगाइएकै अवस्थामा आफ्नो तस्वीर खिचिसकेको उनको भनाई छ।
तस्वीर खिच्ने कर्मचारीले आफ्नो गल्ती महसुस गर्दै उनलाई मास्क खोल्न लगाएर अर्को तस्वीर खिचेको भएपनि उनको सवारी चालक अनुमती पत्रमा भने मास्कसहितको पहिलो तस्विर नै छापिएर आएको उनको भनाई रहको छ। तस्विरमा उनको आँखा, आँखीभौं र निधार, केश र घाँटी मात्र देखिएको छ । सवारी चालक अनुमती पत्र जारी गर्ने एमभीले हाल पुनः उनीसँग भेटेर माफी माग्दै नयाँ तस्वीर सहितको अनुमती पत्र जारी गर्ने तयारी गरिसकेको छ।
काठमाडौँ: समाचार यही कलियुगको हो। यो शीर्षक पाँच पाण्डवको कहानीको हैन। जो अहिले निक्कै चर्चामा छ। छिमेकीमुलुक भारतको देहरादुनकी २१ वर्षीया राजो वर्मा ५ भाइकी एक्ली पत्नी हुन्।
जो हरेक रात आफ्ना एक पतिका साथ रात बिताउने गर्छिन्। राजोका एक छोरा पनि छन् र उनी आफ्ना पतिसँग खुशि छिन्। त्यस्तै उनका पतिहरुले पनि आफूहरु एक पत्नीकै साथ सन्तुष्ट भएको बताएका छन्।
यद्यपी उनीहरु सबैजना एक अर्का बिच उत्तिकै प्रेम गर्छन्। गरिब परिवारका यी दाजुभाईको घरमा जम्मा एउटै कोठा छ। उनीहरु श्रीमतीसँग दिनमा १ जनामात्रै सँगै सुत्छन् ,जहाँसम्मकी उनले आफुले जन्म दिएकी छोरी कुन श्रीमानबाट जन्मिएकी हुन् थाहा छैन। श्रीमानहरुलाईपनि यो थाहा छैन। यसैले ५ जनाले नै आफ्नी छोरी स्वीकार गरेका छन्।
महाभारतमा जस्तै उनीहरु बीच कुनै मनमुटाव तथा द्वेष छैन। मिलेर बस्छन् श्रीमती पनि हरेक सँग समान माया र आदर भाव गर्छिन एक भाई श्रीमती सँग हँदा अरु सबै बाहिर मझेरीमा सुत्छन् अनी आ-आफ्नो पालो कुरेर श्रीमतीको कोठीमा जान्छन्।
जुन कुरा देहरादूनको हिमालय गाउँको परम्परा अनुसार एक जना भाईसँग बिहे गरे उसका सबै भाईलाई श्रीमान् मान्नुपर्ने भएपछि राजोले सबैलाई श्रीमानका रुपमा अपनाएकी हुन्। जुन विश्वकै अनौठो र दुर्लभ परम्पराका रुपमा सबैले हेर्दै आएका छन्। यो परम्परा नेपालको उपल्लो मुस्ताङ्गमा पनि अझैपनि छ।
साभारः गोर्खाली खबर
दमौली: नारी दिवसका अवसरमा तनहुँको देवघाट गाउँपालिकाले श्रीमतीले श्रीमान् बोकेर दौडिने प्रतियोगिता आयोजना गर्ने भएको छ। एक सय एघारौँ नारी दिवसका अवसरमा गाउँपालिकाले यही फागुन २४ गते सो प्रतियोगिता गर्न लागेको हो। देवघाट-५ स्थित कालिका माध्यमिक विद्यालयमा उक्त प्रतियोगिता आयोजना हुनेछ। उक्त दौड एक सय मिटरको हुने गाउँपालिकाका अध्यक्ष दुर्गबहादुर थापाले जानकारी दिए।
गाउँपालिकाले नारी दिवसका अवसरमा विविध कार्यक्रम आयोजना गर्दैछ। त्यसमध्ये श्रीमान् बोकेर दौडिने प्रतियोगिता नयाँखाले कार्यक्रम हो। तनहुँ जिल्लामा यसअघि केही वर्ष पहिले क्षेत्रीय होटल सङ्घ तनहुँले दमौलीमा श्रीमान्ले श्रीमती बोक्ने प्रतियोगिता आयोजना गरेको थियो।
गाउँपालिकाले नारी दिवसका अवसरमा दिवा खाजा व्यवस्थापनका लागि विद्यालय र बाल विकास केन्द्रलाई भाँडाबर्तन वितरण तथा ढोरबाराही डेन्टल केयर सेन्टरको सहयोगमा महिला स्वस्थ दाँत प्रतियोगिता एवं दन्त शिविरसमेत आयोजना गर्दैछ।
दुर्गा प्रसाईले क्यान्सर रोगबाट पीडित नागरिकहरूको उपचारमा सहयोग पुर्याउन पूर्वाञ्चल क्यान्सर अस्पतालमा उपचारका लागि जाने बिरामीहरूलाई यति एयरलाइन्समार्फत निःशुल्क प्लेन टिकट उपलब्ध गराउने घोषणा गर्नुभएको छ।
क्यान्सरको जाँचपछि सिफारिस गरिएका बिरामीहरूलाई यो सुविधा प्रदान गरिने भएको छ । जति पटक अस्पताल आउनुपरे पनि टिकट निःशुल्क हुने प्रसाईले बताउनुभएको छ । यस सम्बन्धमा आवश्यक प्रक्रिया पूरा भइसकेको छ, र चाँडै नै पत्रकार सम्मेलनमार्फत नागरिकलाई जानकारी गराइने उहाँले जानकारी दिनुभयो।
क्यान्सर एक गम्भीर स्वास्थ्य समस्या बनिरहेको छ। विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुसार, प्रत्येक ३ सेकेन्डमा एक जनाले क्यान्सरका कारण ज्यान गुमाउने गरेका छन्। नेपालमा मात्र पाठेघरको क्यान्सरका कारण दैनिक ६ महिलाले ज्यान गुमाउने गरेको तथ्यांकले देखाउँछ।
दुर्गा प्रसाईको यो पहलले क्यान्सर पीडितहरूलाई ठूलो राहत मिल्ने अपेक्षा गरिएको छ।
काठमाडौँ । सुर्तीजन्य पदार्थ सेवन गर्नेलाई तीनगुणा बढी हृदयाघातको सम्भावना हुने गरेको पाइएको छ । सुर्तीजन्य पदार्थको सेवन नगर्नेको तुलनामा सेवन गर्नेलाई तीनगुणा बढी हृदयाघात हुने सम्भावना हुने गरेको पाइएको हो ।
हृदयाघात चुरोट सेवन गर्ने, मधुमेह, कोलेस्टेरोल र उच्चरक्तचाप भएका मानिसमा बढी हुन्छ । तीमध्ये चुरोट पिउने मानिसमा हृदयाघात हुने सम्भावना बढी हुने गरेको सहिद गङ्गलाल हृदय राष्ट्रिय केन्द्रका वरिष्ठ मुटुरोग विशेषज्ञ डा चन्द्रमणि अधिकारीले जानकारी दिए ।
अहिले युवा अवस्थामा नै चुरोट सेवन गर्नेक्रम बढेसँगै हृदयाघातका घटनाहरु पनि धेरै नै हुने गरेको छ । उनका अनुसार सुर्तीजन्यपदार्थको सेवन गर्ने ५० वर्षभन्दा मुनिका आठगुणा, ५० देखि ६५ वर्ष उमेर समूहका लागि पाँचगुणा र ६५ वर्षभन्दा माथिका तीनगुणा बढी हृदयाघात हुने सम्भवाना रहन्छ । यस्तै ४९ वर्ष मुनि सुर्तीजन्यसेवन गर्ने महिलालाई १३ गुणाबढी सेवन नगर्नेको तुलनामा बढी हृदयाघात हुने गरेको छ ।
अध्ययनअनुसार नेपालमा ४८ दशमलव ६ प्रतिशत पुरुष र १५ दशमलव ३ प्रतिशत महिलाले चुरोट सेवन गर्ने गरेका छन् । जाडोयाममा युवाहरुले चुरोट बढी सेवन गर्ने गर्दछन् । उनले चुरोट सेवनलाई छाड्ने हो भने हृदयाघातको सम्भवना पनि कम हुने बताए। उनका अनुसार चुरोट सेवन गर्न छाडेको २० मिनेटमा मानिसको उच्च रक्तचाप सामान्य हुने, तीन दिनमा श्वास फेर्न सजिलो हुने र एक वर्षमा हृदयाघातको सम्भावना आधा घट्ने हुन्छ । त्यस्तै चुरोट छाडेको १५ वर्षमा सामान्य मानिस जस्तै हृदयाघात हुने गर्दछ ।
गंगालाल अस्पतालले सन् २०१८ मा एक हजार छ सय ६० जनामा हृदयाघात भएर आएकामध्ये गरेको पछिल्लो अध्ययनअनुसार ४५ वर्षभन्दा मुनिका ११ दशमलव ८ प्रतिशतलाई हृदयाघात चुरोट सेवनका कारण भएको जनाइएको छ । यस्तै उच्चरक्तचाप ३६ दशमलव ६ प्रतिशत, मधुमेह २५ दशमलव ३ प्रतिशत र कोलस्टोरोल ७ दशमलव ८ प्रतिशतलाई हुने गरेको छ । उनले विभिन्न समयमा गरिएको अध्ययन अनुसार ४५ बर्ष मुनिका चुरोट खानेमा हृदयाघात बढदै पाइएको बताए ।
नेपालमा अहिले हृदयाघात बढ्दै गएको पाइएको छ । चुरोटसँगै अस्वस्थ्य खानपान, उच्चरक्तचाप, मधुमेह, कोलस्टोरोलको कारणले मुटुका विरामी बढदै गएको छ । वरिष्ठ मुटुरोग विशेषज्ञ डा. अधिकारीका अनुसार सन् १९९० को तुलनामा सन् २०१७ मा ६० प्रतिशतले मुटुका बिरामी बढ्दै गएको पाइएको छ । सन् ११९० मा हृदयाघातका कारणले ६७ जनाको मृत्यु हुने गरेको थियो भने सन् २०१७ मा सय जनाको मृत्यु हुने गरेको थियो ।
अर्का वरिष्ठ मुटुरोग विशेषज्ञ डा अनिल भट्टराईले सुर्तीजन्य पदार्थको सेवनले हृदयाघात बढिरहेको बताए । “चुरोट, हुक्का जस्ता सुर्तीजन्य पदार्थले गर्दा युवाहरुमा मुटुको रोग बढिरहेको छ”, उनले भने, “तारेको, भुटेको मासुले पनि हृदयाघात बढाउँछन ।” उनले चुरोट र हुक्काले रगतलाई जमाउने गरेको बताउँछन्, “हुक्कालाई मानिसहरुले सामान्य रुपमा लिने गरेका छन् । यो फ्लेवर हो भनेर तान्ने गर्दछ”, उनले भने, “तर हुक्काले रक्तनलीको भित्तामा असर पुर्याउँछ । अनि हृदयाघात सम्भवना हुन्छ ।”
नेपालमा हरेक वर्ष २७ हजारभन्दा बढी मानिसहरुको मृत्यु सुर्तीजन्य पदार्थको सेवनका कारण हुने गरेको छ । अभिभावकले धुम्रपान तथा सुर्तीजन्य पदार्थ सेवन गर्दा बालबालिका र परिवारका अन्य सदस्यहरुमा श्वासप्रश्वाससम्बन्धी समस्या, मुटुरोग, क्यान्सरलगायतका स्वास्थ्य जोखिम बढाउँछ ।
जीवनशैलीमा आएको परिवर्तनले पनि हृदयाघात
मानिसका जीवनशैलीमा आएको परिवर्तनले नेपालमा हृदयाघातका पनि बिरामी बढिरहेका छन् । डा भट्टराईका अनुसार निष्क्रिय जीवनशैली, चिन्ता, युवा अवस्थामा नै चुरोट, सुर्ती तथा खैनी सेवन र चिल्लो–बोसो खानाले हृदयाघातका बिरामी बढिरहेको छन् । घरभन्दा बाहिरको अस्वस्थ खानपान गर्नाले पनि हृदयाघातका बिरामी बढिरहेको चिकित्सकले बताएका छन् ।
गङ्गालाल अस्पतालमा अनुसार अस्पतालमा दैनिक चार जना हृदयाघात आउने गरेका छन् । अस्वस्थ खानपान, तनाव, बाहिरी प्रदूषण र वङ्शाणुगत कारणले गर्दा मुटुको नली चाँडै बन्द भएर हृदयाघात हुने गर्दछ । “धूमपान, मधुमेह र उच्च रक्तचाप भएका मानिसको मुटुको नली र अन्य नली बाक्लो हुँदै हृदयाघातले आक्रमण गर्छ । यस्तै कोलेस्टेरोल, शारीरिक अभ्यासको कमी पेट बढ्ने, पसिना ननिकाल्ने, तनाव, बाहिरी प्रदूषण र वङशाणुगत कारणले गर्दा मुटुको नली चाँडै बन्द हुने गर्छ”, डा अधिकारीले भने, “स्वस्थ्य जीवनशैली अपनाउने, खाना धेरै नखाने, स्वच्छ खाने, शारीरिक अभ्यास गर्ने, चुरोट नखाने, नियमित व्यायाम गर्न सके हृदयाघातबाट बच्न सकिन्छ ।” मुटु जन्मजात बिग्रेर आउने, घाँटीको दुख्ने रोगबाट सुरु भई पछि मुटुको भल्व बिग्रने रोग (बाथ ज्वरजन्य रोग) जस्ता कारणले पनि मुटुका बिरामी हुने गरेका छन् ।
हृदयाघात भएको १२ घण्टामा जीवन बचाउन सकिन्छ
वरिष्ठ मुटुरोग विशेषज्ञ डा अधिकारी हृदयाघात भएका बिरामी १२ घण्टाभित्र अस्पतालमा आउनसके बचाउन सकिने बताउँछन् । केन्द्रले हृदयाघात भएका बिरामीलाई २४ घण्टा नै एन्जिओप्लाष्टी गरेर बचाउने गर्छ । केन्द्रले हृदयाघात भएर आएको एक घण्टाभित्र बिरामीको एन्जिओप्लाष्टी गर्ने उनी बताउँछन् । एउटा एन्जिओप्लास्टी गर्नका लागि रु एक लाख ५० हजार खर्च लाग्छ । त्यति रकम तिर्न नसक्ने गरिब–असहायका लागि केन्द्रले निःशुल्क एन्जिओप्लास्टी गर्ने गरेको छ ।
विश्वमा स्टिमाई, एनेस्टीमाई र अनस्टेवल एन्गिना गरी तीन प्रकारका हृदयाघात हुने गर्दछन् । स्टिमाई (मुटुमा रक्तसंचार हुने नली बन्द हुने) एनेस्टीमाई (रक्तनली केही बन्द भएर हुने) हृदयाघात र अनस्टेवल एन्गिना (मुटुको नशा बन्द भएको तर मासु मर्न नथालेर हुने हृदयाघात) । ती तीन हृदयाघातमध्ये पनि सबैभन्दा धेरै स्टिमाई हृदयाघात हुन्छ, जुन भएका मानिसलाई समयमा नै अस्पताल पु¥याउनसके बचाउन सकिन्छ । यस्तै अर्को अनस्टेवल एन्गिना प्रकारको हृदयाघात पनि नेपालमा देखिने गर्दछ ।
“हृदयाघात भएको मानिसका मुटुमा रगतको आपूर्ति बन्द भएपछि दुख्न थाल्छ । मुटुको मासु मरिसकुञ्जेल छाती दुख्ने गर्छ । मुटु दुखिरहेका बेलामा नै अस्पतालमा बिरामी पु¥याउनसके बचाउन सकिन्छ”, उनले भने, “बिरामी आएको १२ घण्टामा मुटुको प्राइमरी एन्जिओप्लास्टी (मुटुको नशा खोल्ने प्रविधि) शल्यक्रिया गरी नसा खोलेर बचाउन सकिन्छ ।”
एनेस्टीमाई हृदयाघात भएका बिरामीलाई भने केही समयपछि मात्र उपचार गरिन्छ । त्यस्ता बिरामीलाई भर्ना गरे केही दिनपछि शल्यक्रिया गरेर बचाउन सकिन्छ । केन्द्रले प्राइमरी एन्जिओप्लास्टी गरेका बिरामीलाई चार–पाँच दिनमै अस्पतालबाट घर पठाउँछ । केन्द्रमा प्रत्येक महिना ५० जनाको प्राइमरी एन्जिओप्लास्टी गरेर हृदयाघात भएका बिरामीलाई बचाउने गरेको उनी बताउँछन् । केन्द्रमा सन् २००६ देखि एन्जिप्लास्टी हुँदै आएको छ ।
जाडोमा बढी
जाडोमा हृदयाघात बढी हुने गरेको केन्द्रका निर्देशक डा रवि मल्लले बताए । मानिसहरु जाडोमा घरमै बसिरहने, शारीरिक अभ्यास नगर्ने, बिहानी हिँडाइमा पनि नजाने जस्ता क्रियाकलापले नगर्दा मुटुमा समस्या आउने गर्दछ । यस्तै जाडोयाममा चुरोट तथा मादकपदार्थ सेवन गर्नाले पनि हृदयाघात हुने सम्भावना हुने गर्दछ । उनले जाडोमा नसा खुम्चिने गर्नाले रगतको आपूर्ति मुटुमा सहज नहुँदा पनि हृदयाघात हुने खतरा बढी हुने गरेको बताए ।
हृदयाघात कसरी हुन्छ ?
मुटुलाई काम गर्नका लागि अक्सिजन आवश्यक पर्छ जुन रगतले दिने गर्छ । मुटुमा रगत आपूर्ति गर्ने नसा हुन्छ जसबाट रगत मुटुमा आउने गर्छ । रगत आपूर्ति बन्द भयो भने हृदयाघात हुन्छ । उमेर बढ्दै जाँदा मुटुको रक्तसञ्चार गर्ने नली साँघुरिँदै जाने र पछि बन्द भई मुटु बन्द हुने गर्छ । अहिले नली साँघुरिँदै जाने र मुटु बन्द भएर हुने हृदयाघात धेरै हुने गरेको छ ।
रगतको आपूर्ति सबै बन्द भएपछि मानिसको छाती दुख्न थाल्छ । धेरैजसो मानिस छाती दुखेपनि घरमै बस्छन् । अनि ढिला आउँछन् । रगतको आपूर्ति बन्द हुनाका साथै निरन्तर छाती दुखेपछि मुटुको मासु मर्ने गर्छ । मासु मरेपछि मुटुले काम गर्न छाड्छ र मानिसको ज्यान जान्छ ।
